Wil jij ook in actie komen om jouw huis, straat en dorp duurzamer en groener te maken? Dat kan! De gemeente Heerenveen daagt inwoners uit om een kleine of grote actie te beginnen. Want als we allemaal íets doen, komt er iets in beweging. Ben jij er ook één? Doe mee aan Eén Voor Eén Groener.
Maak een daktuin met bomen en planten zoals Caroline en Pier uit Oudeschoot doen. Ga op pad met een afvalgrijper om zwerfafval in de buurt op te ruimen. Plaats een deelkastje met boeken of plantjes of koop wasbare luiers met de Bofkontjesregeling van de gemeente. Dit zijn maar een paar voorbeelden van inwoners, ondernemers, organisaties en kinderen die bewuster willen leven en hun steentje bijdragen aan een groener dorp.
Ook Plaatselijk Belang Nieuweschoot (PBN) en Plaatselijk Belang Oudeschoot (PBO) stimuleren hun bewoners om groener en bewuster te leven en zich voor te bereiden op de toekomst. Wim IJkema, projectleider energietransitie bij de gemeente Heerenveen is een van de gesprekspartners van de besturen. ‘Ik adviseer, stimuleer en faciliteer bewoners om actief mee te doen aan de warmtetransitie. Dat betekent dat we stoppen met fossiele brandstoffen zoals gas en kolen, maar energie opwekken en ons huis verwarmen met bijvoorbeeld zon- en windenergie, bodemwarmte of waterwarmte. Het verwarmen van huizen met een warmtenet kan individueel of samen met de wijk.’
Aardgasvrij in 2050
Oudeschoot en Nieuweschoot hebben van de provincie Friesland en gemeente Heerenveen 100.000 euro subsidie gekregen om een begin te maken met de warmtetransitie. Wim legt uit: ‘In 2050 moet heel Nederland aardgasvrij zijn. Dat betekent dat iedereen die nu nog een cv-ketel in huis heeft straks op een andere manier het huis verwarmt, eten kookt en warm water uit de kraan haalt.’
Nog 25 jaar te gaan. Dus dat duurt nog wel even, zou je denken. Maar vergis je niet, want als we nu niet beginnen gaan we dat niet halen, aldus Wim. ’In de gemeente Heerenveen moeten 25.000 woningen van het gas af. Dat is een enorme klus. Als mensen gaan verhuizen is dat een mooie gelegenheid om de woning goed te isoleren, vloerverwarming aan te leggen, de cv-ketel te vervangen door bijvoorbeeld een warmtepomp en de elektriciteit daarvoor op te wekken met zonnepanelen. Dat is nu ook nog aantrekkelijk, omdat bewoners voor het isoleren en een warmtepomp subsidie kunnen krijgen.’
Dorpsplan Nieuweschoot
De gemeente heeft een tussenstap gemarkeerd en streeft er naar dat 20% van de woningen voor 2030 aardgasvrij zijn. Wim: ‘Een deel van de subsidie heeft Nieuweschoot gebruikt om verschillende oplossingen voor aardgasvrij wonen te realiseren bij vijf huishoudens. Die vijf oplossingen zijn voorbeelden voor andere bewoners. Zodat zij zelf met de ervaringen van de bewoners een keuze kunnen maken. Deze bewoners hebben allemaal een warmtepomp, maar met verschillende technische mogelijkheden zoals een opslagvat met warm water of warmte die uit afvalwater gehaald wordt.’
Wil je eens kijken bij een van de bewoners, neem dan contact op met de werkgroep duurzaamheid van Plaatselijk Belang. pb@nieuweschoot.info
Uiteraard hebben die vijf bewoners ook financieel bijgedragen. Voor bewoners die het huis nu ook al aardgasvrij willen maken, zijn er ook subsidiemogelijkheden.
PBN heeft opnieuw subsidie aangevraagd bij de gemeente en gekregen. PBN wil met deze subsidie bewoners in Nieuweschoot in de gelegenheid stellen om (vervolg)stappen te zetten in de energietransitie. Meer informatie lees je in een apart artikel in deze dorpskrant.
Dorpsplan Oudeschoot
In de Uitvindersbuurt in Oudeschoot is met de subsidie een sociale analyse gemaakt door de Hanze Hogeschool Entrance. Adviesbureau voor duurzaamheid Ekwadraat heeft de technische kant onderzocht. Eenderde van alle woningen is een koopwoning, de overige tweederde zijn huurwoningen van Accolade.
Uit de onderzoeken zijn adviezen gehaald hoe deze wijk van het aardgas af kan en wat daarvoor nodig is en wat het gaat dat kosten.
Wim: ‘Deze bewoners zijn over het algemeen nog niet heel erg bezig met het verduurzamen van de woning. Dat betekent dat zij nog de informatie missen. Daar kun je dan ook beter beginnen met hen te begeleiden en te helpen met kleine aanpassingen aan hun woning zoals het aanbrengen van tochtstrippen en radiatorfolie. Dat heeft ook direct effect en is eenvoudig te doen.’
Wim benadrukt dat welke manier van verwarmen je ook kiest, het begint met besparen. ‘Warmte die je binnenhoudt en dus niet hoeft op te wekken, is altijd duurzamer en goedkoper. Ook voor deze bewoners zijn er subsidiemogelijkheden.’
Om bewustwording te creëren en stekkerdozen in te zetten om sluimerverbruik tegen te gaan en er zo achter te komen dat bijvoorbeeld de oude vrieskist vervangen moet worden, is PBO een energiegame aan het ontwikkelen. Met een aantal slimme meters kunnen bewoners gemakkelijk aflezen hoe zuinig, of juist energie-slurpend de gebruikte apparaten zijn.
De volgende stap van de gemeente en de besturen samen is een warmte-uitvoeringsplan voor alle bewoners. Wim: ’Het plan moet duidelijkheid geven aan bewoners hoe de warmtetransitie in Nieuweschoot en Oudeschoot gerealiseerd kan worden. Collectief voor alle bewoners in het dorp of de straat een aardgasvrije oplossing, of individueel per woning.’
Wat kun je nu al doen?
Zoals Wim al tipte: het begint met het besparen van energie. De gemeente zet binnenkort Energieteams in die bij bewoners langs gaan om te helpen met kleine isolatie- en besparingsmaatregelen in huis. Wil je eerst gratis advies? Neem dan contact op met energiecoach Jinke Kleistra. Wim: ‘Je kan het individueel aanpakken, maar praat ook eens met je buren om bijvoorbeeld met de hele straat een aannemer in de arm te nemen of gezamenlijk materiaal in te kopen. Jinke kan jullie daar ook over adviseren.’
Wim: ‘We zijn altijd op zoek naar initiatieven. Ook daarvoor is er geld. Denk aan het verbeteren van de biodiversiteit in de buurt of de aanschaf van een deelauto. Voorwaarde is wel dat er minimaal 10 bewoners aan mee doen. Afhankelijk van het initiatief kun je subsidie krijgen van 2500 tot maximaal 20.000 euro.
Ben jij er ook één?
En ben jij ook in actie gekomen om jouw huis, straat en dorp duurzamer en groener te maken? Plaats dan het initiatief op de website Eén voor Eén Groener. Daarmee inspireer je ook weer andere bewoners. En laat het de redactie van deze dorpskrant weten dan plaatsen we jouw succesverhaal ook in deze krant.
Meer voorbeelden van kleine en grote initiatieven, subsidieregelingen en contactgegevens van de energiecoach vind je op de website https://eenvooreengroener.nl/