‘Ik was met mijn ouders op vakantie op Texel en zwierf dagelijks door de duinen. Ik zag tot mijn verbijstering een rietzangertje een koekoeksjong voeren. Ik was toen 10 jaar. Dat was het begin van mijn passie voor de natuur en dat is nooit meer overgaan.’ Annemarie Elout is de enthousiaste motor achter IVN Heerenveen. ‘Ik doe dat niet alleen, maar onze afdeling kan wel wat verjongd worden. Dat lukt steeds beter door meer activiteiten te organiseren voor kinderen en gezinnen.’
Annemarie (73 jaar) is sinds haar pensionering, nu tien jaar geleden, actief voor IVN afdeling Heerenveen. Sinds een jaar is ze voorzitter. ‘Naast de natuur vind ik kinderen ontzettend leuk. Ik wilde de natuur terugbrengen naar het onderwijs. Ik heb toen contact gelegd met IVN. Daar zijn veel natuurgidsen die daaraan mee willen helpen.’
Met haar ervaring in het onderwijs en haar kennis van de natuur heeft zij, samen met de NME (Natuur en Duurzaamheidseducatie) Drachten de natuureducatie teruggebracht in het onderwijs.
IVN
IVN (Instituut voor Natuurbeschermingseducatie) is een landelijke organisatie en bestaat sinds 1963. IVN wil mensen en de natuur dicht bij elkaar. Ze laten jong en oud beleven hoe leuk, gezond én belangrijk natuur is. Van je voordeur tot in hun Nationale Parken, van de kinderopvang tot aan de oude dag. Ze organiseren natuuractiviteiten, cursussen, projecten en campagnes waarbij zelf leren en doen centraal staan. Annemarie en tal van vrijwilligers zetten zich in voor IVN afdeling Heerenveen. www.ivnheerenveen.nl
Kinderen
Soms wordt gedacht dat IVN een geitenwollensokken club is voor ouderen, vertelt Annemarie. Niets is minder waar. Zij weet als geen ander dat veel kinderen interesse hebben in de natuur. ‘Een keer per maand hebben we bijvoorbeeld een (groot)ouder kind excursietocht in de Overtuin in Oranjewoud. We begonnen met een paar gezinnen, maar de tweede keer hadden we er al vijftig. Door dingen te organiseren die aanslaan, krijgen we ook meer bekendheid en nieuwe leden’
Op 1 november 2026 is er een wandeltocht over paddestoelen voor het hele gezin. Voor grotere kinderen en hun ouders staat de nachtelijke vleermuizenjacht op 28 augustus 2026 gepland.
Op de website van IVN staan meer kinderactiviteiten.
’We zijn op verzoek ook begonnen met activiteiten voor peuters en die slaan zo aan dat we nu ook voor deze doelgroep vaker een natuuractiviteit organiseren. Daarvoor hebben we een jonge vrouw aangetrokken. Ouders, IVN en Dik Groen betalen haar voor deze workshops.
Annemarie benadrukt dat IVN ook veel doet voor organisaties zoals scholen en kinderopvang. Zij doet dat samen met de NME Drachten. Scholen kunnen lid worden van de NME. Dat kost 125 euro per jaar en ze kunnen dan gebruik maken van het aanbod zoals buitenlessen en van verschillende leskisten over allerlei onderwerpen.
Vrijwilligers
Voor de activiteiten heeft IVN ook vrijwilligers nodig. Die werven ze door leden te vragen. Dat kan eenmalig zijn, maar er zijn ook vrijwilligers die structureel meedoen aan de organisatie. Annemarie: ‘We hebben een app waarin we bijvoorbeeld vragen wie bij een activiteit koffie wil schenken.’
Cursussen voor natuurgidsen en natuurliefhebbers
‘We hebben deskundigen zoals ecologen en biologen die vrijwillig voor ons activiteiten leiden. Denk aan een bomencursus of een vroege vogelexcursie. En onlangs hebben we een excursie naar de eendenkooi georganiseerd waarvoor we een deskundige van buiten IVN hebben gevraagd. Maar we hebben ook een opleiding van twee jaar voor leden die natuurgids willen worden. Ook voor mensen die weinig van de natuur weten. Die cursus wordt gegeven door IVN-ers die zelf de cursus hebben gevolgd.’
Je kunt ook online natuurcursussen van de IVN volgen. ‘Maar je leert ook veel door mee te gaan met een excursie’, aldus Annemarie.
Aanbod en maatwerk
Annemarie vervolgt: ‘Over bijvoorbeeld de vogeltrek of een natuurgebied. Onlangs hebben we nog een boomexcursie gedaan in De Heide.’
Een terugkerende activiteit is het Fête de la Nature in de Overtuin in Oranjewoud. Een gratis festival voor iedereen die de natuur een warm hart toedraagt. De volgende is zondag 13 september 2026.
IVN biedt activiteiten aan, maar je kunt de IVN ook vragen om een cursus of activiteit te organiseren. Annemarie: ‘Dat kan voor het hele dorp zijn zoals een excursie in Oranjewoud of een een evenement met je buren. Ook de activiteiten-commissies van Oudeschoot en Nieuweschoot kunnen ons benaderen om samen een natuuractiviteit organiseren. Ook voor kinderen!’
Zo is er voor de kinderen van samen met de mensen van de Huiskamer in Oudeschoot al regelmatig activiteiten georganiseerd.
Annemarie laat weten dat ze niet alleen activiteiten organiseren in de directe omgeving van Heerenveen. ‘Zoals de excursie naar het Lauwersmeer. Daar komen ook mensen van buiten de provincie op af, dus je kunt ook eens kijken wat andere IVN afdelingen organiseren waar je interesse in hebt.’
Ga je liever zelf op pad? IVN heeft op de website ook tal van wandel- en fietsroutes staan.
Lidmaatschap
Het lidmaatschap kost 25 euro en dan zijn de meeste activiteiten gratis. Maar je mag ook aan activiteiten meedoen als je geen lid bent; voor een aantal activiteiten betaal je dan een bijdrage. Annemarie: ‘Voor de peuteractiviteit is dat bijvoorbeeld zeven euro. Tenzij je lid bent, dan is het gratis. Het voordeel als je een keer aan een activiteit hebt meegedaan en je je ingeschreven hebt voor de nieuwsbrief, is dat je op de hoogte wordt gehouden als er weer iets georganiseerd wordt.’
Nieuwsbrief en social media
Wil je op de hoogte gehouden worden van het aanbod van IVN Heerenveen? Meld je dan aan voor de maandelijks nieuwsbrief met natuuractiviteiten en -excursies. Of volg IVN op Facebook.
Wil je nu direct iets leren? IVN heeft veel online cursussen die je kan volgen op je zelf gekozen tijdstip. Of kijk op You Tube naar video’s over moestuinieren, de hermietenkreeft of bijvoorbeeld het proeven van de dovenetel.
Tuintips
Annemarie is een wandelende natuurgids. Vol met tips. ’Ik woon in het oude schooltje in Rotstergaast. Ik heb een grote tuin waar ik veel tijd aan besteed. Voor mij hoeft het niet heel netjes; ik houd het beheersbaar, dat is mijn eerste tip. Koop alleen inheemse planten en bomen. Exoten hebben geen natuurlijke vijanden. Dat betekent dat ze kunnen gaan woekeren, zoals de Japanse duizendknoop. Een mooie plant maar die neemt je hele tuin over en krijg je bijna niet meer weg. En koop biologische bollen en planten. Zo mijd je het gif want dat gaat overal in zitten, ook op en in je lijf. Laat bloemen welig tieren. Onkruid bestaat niet, alleen als je het zelf zo noemt. De paardenbloem is bijvoorbeeld een hele mooie bloem en goed voor de insecten, bijen zijn er dol.’
Tot slot: ‘Wip de tegels uit je tuin. Vraag daarvoor eens onze tuinrangers; die komen langs om advies te geven hoe je je tuin groener kan maken. Leuk om samen met je buren te organiseren!’